آلودگی نوری ، آلودگی زیبا!
نمایی از آلودگی نور حاصل از نورپردازی ها و روشنایی های آلوده کننده در شهر مشهد منبع

نمایی از آلودگی نور حاصل از نورپردازی ها و روشنایی های آلوده کننده در شهر مشهد منبع

وقتی صحبت از آلودگی می کنیم، ابتدا ذهن خیلی ها به سمت نازیبایی، کثیفی و تاریکی معطوف می شود ، اما باید گفت که گاهی اوقات آلودگی هایی مثل آلودگی نوری می تواند به ظاهر زیبا باشد!

هر زمان که بشر دستی بر سر طبیعت می کشد و ذهنش اختراعی تازه را جستجو می کند و می یابد ، این نوگرایی استعداد باقوه ای در تولید آلودگی خواهد داشت. آتش ، خط ، چرخ ، نیروی بخار ، موتور احتراقی ، پلاستیک، انرژی های هسته ای و …. و همین طور روشنایی. ما با تامین روشنایی در شب، امکان فعالیت فراتر از روز را برای خود فراهم می کنیم، امنیت را به ارمغان می آوریم، با نورپردازی های زیبا ، جلوه های بصری فوق العاده ای را خلق می کنیم که شاید نشود در روز تصورش را هم داشت، مشتری برای اجناس خود جذب می کنیم و …. ، اما،تقریبا هر آورده ای خرجی دارد، گاه این خرج از طلا و جواهر و وقت و امثالهم است ، و گاهی اوقات از محیط زیست پیرامون ما که به آن احتیاج داریم.

بعد از ظهور هر فناوری ، بشر تشنه وار به آن مشتاق می شود ، و گاهی اوقات آن قدر از آن بهره می برد که بیمار می شود. وقتی نور مصنوعی ابداع شد، بشر به آن حریص شد، ابتدا به روشن نمودن محیط فعالیت خود قانع بود، بعد رفته رفته سعی کرد محیط عبادت خود را روشن کند، بعدها برای حفظ امنیت رو به روشن نمودن محیط های شهری کرد، بعد حس کرد که محیط زندگی او چقدر تاریک است و دلهره آور ، پس روشنایی را به درون منزل خود برد، بعد ها با خود اندیشید ، این روشنایی ها چقدر کم هستند! پس روغن بیشتری سوزاند ، اما باز هم حسی به او میگفت ، روشن ترش کن! پس در اولین فرصت پس از اختراع الکتریسیته رو به تولید چراغ های الکتریکی (برقی) نمود. رفته رفته بشر بیشتر نور خواست و هرچه بیشتر نور به دست آورد بیشتر طمع کرد ، تا زمانی که وقتی سرش را بالا گرفت، آسمان را تاریک تر از زمین دید.

آلودگی نوری-نمایی از یک شهر که با نورهای مصنوعی انباشته شده است.

آلودگی نوری-نمایی از یک شهر که با نورهای مصنوعی انباشته شده است. منبع

وقتی ما نور را بیش از حد در محیطی ، حصوصا محیط بیرون مورد استفاده قرار می گیریم، و این نور تماما یا در مواردی خارج از کنترل ما به محیط تابیده می شود ، دچار آلودگی نوری می شویم. شناخته شده ترین نوع آلودگی نور در جوامع بشری، تابش بیش از حد نور به سمت آسمان (مستقیم یا غیر مستقیم) ، روشن شدن بخارات و ذرات معلق در هوا و در نتیجه روشن شدن اتمسفر و پوشیده شدن ستارگانی که دارای روشنی کمتری نسبت به روشنایی مصنوعی آسمان هستند می باشد(مثل محو شدن ستارگان در روز) که در دو مبحث …… مورد بحث قرار دادیم

آلودگی نوری-تاثیر نامطلوب طیف نور موج آبی بر روی ترشح ملاتونینهمان طور که آلودگی آسمان یکی از انواع آلودگی نور است ، و می تواند ما را از دیدن زیبایی آسمان بی بهره کند، این آلودگی می تواند در زمین و زیر مجموعه های آن نیز بروز کند. از اولین انواع آلودگی نور می توان به اختلال سیستم خواب و استراحت بشر اشاره کرد. نور مصنوعی -خصوصا نورهای دارای دمای رنگ بالاتر- می توانند باعث کاهش ترشح هورمون ملاتونین در بدن شوند. این هورمون به صورت طبیعی توسط غده صنوبری در تاریکی شب ترشح می شود ، اما نور مصنوعی باعث می شود بدن به صورت طبیعی وقوع شب را حس نکند و این هورمون ترشح نشود، لذا فرآیند خواب در بشر مختل می شود که می تواند باعث وقوع اختلال در فرآیند خواب شود.  این اختلال می تواند در سالمندان که کمتر قدرت ترشح این هورمون را دارند شدید تر شود.

 

از دیگر عوارض نور مصنوعی بر انسان می تواند عوارض نامطلوب روانی نورپردازی نامناسب باشد. رنگ های خشن و پرقدرت نور ، خیرگی های بیش از حد ،استروب و فلش های بی مورد ، فلیکر های بی جا، تمام این ها می توانند کم و بیش ذهن انسان ها را دچار اغتشاش و ناراحتی کنند و در طولانی مدت می توانند حتی باعث بیماری های روحی و روانی گردند. نورپردازی نامتناسب قرمز رنگ در یک محیط مسکونی می تواند باعث ناآرامی افراد خانه، درگیری های لفظی و یا حتی فیزیکی شود.همین طور اگر نور به صورت کنترل نشده ای در حالت جهت دار به چشم  تابیده شود ،می تواند به سلول های حس گر نور در چشم آسیب های جدی وارد نماید.

آلودگی نوری-تاثیر نامطلوب نورپردازی قرمز-قرار گرفتن بیش از اندازه در چنین فضایی می تواند باعث بروز مشکلات عصبی شود. منبع

تاثیر نامطلوب نورپردازی قرمز-قرار گرفتن بیش از اندازه در چنین فضایی می تواند باعث بروز مشکلات عصبی شود. منبع

این عوارض نورپردازی صرفا مستقیما بشر را مورد تهدید قرار نمی دهند ، درختان که عوامل تصفیه محیط زیست ما هستند ، و جذب کنندگان انرژی خورشید ، با یک نورپردازی نامتناس ممکن است مریض شوند و یا حتی بمیرند. این مورد را پیش از این به تفصیل در مقاله خطرات نور مصنوعی برای درختان و گیاهان شرح داده ایم.

حشرات و حیوانات نیز از آزار آلودگی نوری حاصل از نور مصنوعی بشر در امان نیستند ، طبق تحقیقی که در یکی از شهرهای ایالات متحده صورت گرفته بود، بچه لاک پشت های دریایی که سر از تخم در می آورند، به صورت طبیعی به سمت روشنایی حاصل از تابش نور مهتاب در آب دریا پیش می روند ، لیکن ما با ایجاد یک روشنایی قوی تر، آن ها را دچار اشتباه می کنیم. این نوزادان لاک پشت مسیر را اشتباه می روند و به دریا نمی رسند و در معرض شکارچیان قرار میگیرند. حشرات نیز می توانند مثل دیگر جانوران با نور مصنوعی مسحور شوند و زندگی آنها دچار اشکالات اساسی شود. وجود نور بیش از حد در یک فضای مملو از حشرات (همچون پارک ها) ، زندگی آن ها را دچار تغییرات اساسی می کند. حشره ها به صورت طبیعی برای یافت یک مسیر در رو از یک فضای بسته به سمت نور حرکت می کنند. شاید یک حشره قدرت درک این را نداشته باشد که نورهم می تواند مصنوعی باشد! لذا به سمت نور حرکت می کند و نور حشره را به خود جذب می کند. این حشرات می توانند هم طعمه جانوران دیگر شوند و هم طعمه گرما و نور لامپ و حداقل آسیب وارده به آن ها می تواند از دست دادن انرژی برای یک تحرک بی مورد باشد.

آلودگی نوری-تاثیرات ناملوب نورپردازی مصنوعی بر مسیریابی لاک پشت ها

بچه لاک پشت ها بنا بر غریضه نورمصنوعی را با بازتاب نور ماه و ستاره ها در دریا اشتباه می گیرند و رو به نورهای مصنوعی حرکت می کنند. منبع

آلودگی نوری ، صرفا نمی بایست یک آلودگی مستقیم باشد. گاهی اوقات نور مصنوعی حاصل بشر می تواند آلودگی های جانبی داشته باشد. از تامین روغن برای چراغ های قدیمی و آلودگی حاصله گرفته ، تا تامین انرژی مورد نیاز جهت روشنایی و آلودگی حاصل از این تولید انرژی! حتی تولید و دفع یک منبع نور روشنایی و نورپردازی هم می تواند برای محیط زیست آسیب رسان و آلوده کننده باشد! به عنوان مثال یک لامپ فلورسنت حاوی شیوه ، مواد فلورسنت ، فلرزات ، پلاستیک و از همه مهم تر جیوه باشد! این که برای تولید این لامپ چقدر انرژی و آلودگی تامین و تولید شده باشند به کنار ، این که چقدر طول می کشد یک تیوب شیشه ای در محیط زیست حل شود و این که چه فرآیندی برای احیانا بازیافت آن نیاز است به کنار ، جیوه ای که عموما در مواد فلورسنت داخل لامپ محصور هست می تواند موجب مسمومیت شدید شود و سرطان زا است و احتمال شکستن این لامپ ها دور از ذهن نیست، پیش تر در مقاله خطرات ناشی از انواع لامپ های فلورسنت (لامپ مهتابی) و کم مصرف به بررسی آسیب های ناشی از لامپ فلورسنت و چگونگی بهتر مدیریت کردند آن ها پرداخته ایم.

از عوارض دیگر برخی لامپ ها می تواند به گرما و پرتوهای ناخواسته اشاره کرد ، پرتوهای  فرابنفش ناشی از یک لامپ که گاهی اوقات می توانند برای سلامتی خطرساز باشند، و یا حداقل رنگهای با ارزش آثار هنری را کم رنگ کنند. پرتوهای مادون فرمز نیز می توانند گاهی اوقات آسیب رسان باشند.همین طور گرمای ناخواسته یک لامپ نیز می تواند باعث شود انرژی زیادی برای سرمایش و انتقال آن به بیرون محیط صرف شود.

برای کاهش آلودگی نوری چه باید کرد؟؟؟

نکته مهم همین است، چه باید کرد؟

خوب اولین و بهترین گزینه برای کاهش تمام آلودگی های فوق پرهیز از استفاده بیش از حد از لامپ های مصنوعی است.با این راهکار تمام مسائل فوق کاهش خواهند یافت.هم با کاهش نور نامطلوب و هم با افزایش طول عمر آن ها و کاهش اثرات نامطلوب حاصل از تولید/بازیافت ان ها. این ترفند می تواند شامل موارد زیر باشد :

  • Dimming یا کاهش نور ناخواسته
  • Switching off یا خاموش کردن نورهای غیر مورد نیاز
  • Management یا مدیریت دو مورد فوق توسط یک سیستم BMS
کاهش آلودگی نوری-خاموش شدن نورپردازی ناخواسته عدم نیاز

خاموش شدن نورهای تامین کننده روشنایی در زمان عدم نیاز منبع

راه حل بعدی جهت دهی مناسب و پوشاندن منابع نوری در جهت های نامطلوب است. این کار را می تواند با Optic مناسب و Shielding ، پوشانیدن انجام داد. این کار نیز باعث آلودگی های نوری مثل آسمان روشن ، خیرگی نامطلوب ، اثرات محیط زیستی، اثرات روانی و امثالهم خواهد شد.

آلودگی نوری-خیرگی-ناشی از تابش اشتباه نور و نورپردازی غلط

تابش نور در زوایای غیر زوایای مورد نیاز باعث آلودگی نوری و تاثیر نامطلوب بر انسان و محیط زیست می شود. منبع

راه حل بعدی در کاهش آلودگی نوری استفاده از رنگ ها و طیف های مطلوب است. این مسئله را هم می تواند در پزشکی ، روانشناسی رنگ و طب سنتی جست و جو کرد، و هم می توان در تاثیر نور بر محیط زیست. بعضی از طیف ها می توانند برای بشر و حیوانات و گیاهان مشکل ساز باشند.مثلا رنگ های دمای بالا باعث کاهش ترشح ملاتونین می شوند. یا رنگ های طیف آبی و قرمز برای گیاهان آسیب رسان باشند. یا مثلا می توان با کنترل طیف های نور مرئی از جذب حشرات/حیوانات به منابع نوری جلوگیری کرد.

آلودگی نوری-نورپردازی با رنگ های سرد تر (دمای رنگ بالاتر) باعث افزایش سطح هوشیاری می شود.

نورپردازی با رنگ های سرد تر (دمای رنگ بالاتر) باعث افزایش سطح هوشیاری می شود. منبع

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

59 + = 61