نوشته‌ها

نرم افزار مبدل واحدهای روشنایی معماری نور کهربا

نرم افزار مبدل واحدهای روشنایی

در لینک زیر می توانید نرم افزار مبدل واحدهای روشنایی،توسعه یافته به وسیله گروه صنعتی کهربا را دانلود کنید :

نرم افزار مبدل واحدهای روشنایی معماری نور کهربا

نرم افزار مبدل واحدهای روشنایی معماری نور کهربا

MNK-Light-Unit-Convertor-Setup

مقایسه اسپکتروم لامپ های مختلف (مربوط به CRI)

CRI (Color Rendering Index) یا اندیس نمود رنگ چیست؟

CRI یا اندیس نمود رنگ چیست؟

CRI  به واقع مخفف “Color Rendering Index” به معنای اندیس نمود رنگ می باشد.برای درک بهتر این مفهوم ، باید بگوییم که انسان چون موجودی زمینی است و در زندگی پایه خود از نور خورشید به عنوان منبع اصلی نور استفاده می کند ، لذا بهترین و طبیعی ترین حالت دید برای بشر در زیر نور خورشید است.از این رو ، بهترین منابع نوری از لحاظ بصری ، منابعی هستند که شبیه ترین طیف نور را به طیف نور طبیعی خورشید داشته باشند.در همین راستا،برای نشان دادن کیفیت یک منبع نور از درصدی به نام اندیس نمود رنگ استفاده می کنند که بین صفر تا صد متغیر است و مقدار آن با کیفیت تولید نور سفید متناسب است.

همانطور که می دانید ، طیف نور خورشید دارای طیف طول موج کاملی (غیر طول موج هایی که در طی مسیر خود تا زمین تضعیف می شوند) از رنگ ها است و این موضوع باعث می شود ، که هر رنگی، در زیر نور خورشید جلوه و نمای خود را به خوبی نشان دهد.منابع نوری مختلف نیز هر کدام طیف های خاصی از رنگ های متفاوت را تولید می نمایند.در زیر به بررسی چند منبع نور رایج می پردازیم:

CRI در لامپ های التهابی (رشته ای – تنگستن) و لامپ های هالوژن :

منحنی اسپکتروم لامپ التهابی (رشته ای) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ التهابی (رشته ای) (مربوط به CRI)

لامپ های التهابی و هالوژن – که هر دو بر پایه یک فرآیند فعالیت می نمایند – از فرآیند التهاب ماده سایه بهره می برند.توضیح این که این لامپ ها ، با افزایش دمای یک رشته فلزی (مثل تنگستن) و التهابی آن ، اقدام به تولید نور سفید می نمایند.این فرآیند مشابه فرآیندی است که در خورشید نیز بر اثر گرمایش سطح آن اتفاق می افتد ، با این تفاوت که  در اینجا دمای جسم سیاه بسیار پایین تر است.لذا در این لامپ ها ما نوری مشابه نور خورشید ، اما با دمای رنگ نور پایین تر تولید می کنیم.این لامپ ها (خصوصا نوع هالوژن،چون دمای نور پایین تری دارد) به واقع شبیه ترین نور ساخته دست بشر را به نور خورشید تولید می کنند ، و بهترین نوع منابع نوری برای روشنایی فروشگاه ها،آزمایشگاه ها ، کارگاه ها ، موسسات طراحی ، چاپخانه ها و غیره هستند ، هر چند قیمت تولید نور بسیار بالایی دارند.

CRI در لامپ های فلورسنت (مهتابی)، فلورسنت فشرده (کم مصرف)،بخار جیوه پوشیده:

این لامپ ها ، که به واقع رایج ترین لامپ های روز دنیا و ایران هستند ، بر پایه تولید نور ماوراء بنفش ، و تبدیل آن به نور سفید کار می کنند.این لامپ ها برای این کار از دو یا سه ماده فلورسنس (فسفرسانس) و ترکیب رنگ نور آنها برای رسیدن به نور سفید فعالیت می نمایند.لذا می بینیم که نور این لامپ ها به نسبت رنگ نور کم کیفیتی را تولید می نمایند و طیف نور آنها از دو یا چند رنگ بهره می برد.البته باید ذکر کنیم که در سالهای اخیر ، با آمدن لامپ های فلورسنت جدیدتر ، این مشکل تا حدود بسیار زیادی رفع شده است (همچون لامپ های دولوکس اسرام و لامپ لومیلوکس در ایران).لامپ بخار جیوه پوشیده نیز فرآیند تولید نور مشابهی دارد.

منحنی اسپکتروم لامپ کم مصرف (CFL) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ کم مصرف (CFL) (مربوط به CRI)

CRI در لامپ های سالید استیت – ال ای دی (LED):

این لامپ ها که در حال حاضر در گسترش هستند و در بسیاری از محیط های بسته در جهان مورد استفاده قرار می گیرند.تحلیل کیفت نمود رنگ این لامپ ها کمی پیچیده تر است، زیرا بر خلاف لامپ های دیگر ، ما در اینجا سه روش برای تولید نور را بررسی می کنیم:

تولید نور به روش تولید و ترکیب چند رنگ : این نوع از تولید نور سفید ، بهترین نوع تولید نور است ، اما پیچیدگی ساخت آن بسیار بیشتر است.در این روش ، نور سفید با تولید چندین رنگ مختلف و ترکیب آن ها به نور سفید حاصل می گردد.

تولید نور به روش تولید رنگ آبی و تولید رنگ های مکمل به وسیله ماده فلورسنس: این روش معمولا نوری با CRI پایین تر تولید می کند.

تولید نور به روش تولید نور ماوراء بنفش و تولید چند رنگ مکمل هم: این روش نیز مشابه روش قبل ، نوری با CRI پایین تر تولید می کند.

منحنی اسپکتروم لامپ ال ای دی (LED) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ ال ای دی (LED) (مربوط به CRI)

لامپ های بخار سدیم کم فشار ، لامپ های بخار جیوه بدون پوشش :

این نوع لامپ های تخلیه الکتریکی به صورت مشابه لامپ فلورسنت عمال می کنند ، با این تفاوت که در این لامپ ها از ماده فلورسنت به صورت پوششی استفاده نمی شود و عملا خود گاز اقدام به تولید رنگ خروجی می نماید.لذا این لامپ ها دارای یک طیف موج خطی باریک و کم کیفیت هستند (در ازای بازده انرژی فوق العاده) و عملا کمترین مقدار CRI را در میان انواع لامپ ها دارا هستند.البته بازده بسیار بالای این لامپ ها باعث شده است که همچنان این لامپ های به عنوان منابع نوری در بزرگراه ها و امثال آن مورد استفاده قرار گیرند.

منحنی اسپکتروم لامپ متال سدیم کم فشار (LPS) (Low Pressure Sodium) مربوط به (CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ متال سدیم کم فشار (LPS) (Low Pressure Sodium) مربوط به (CRI)

CRI در لامپ های متال هالاید و سدیم پر فشار:

لامپ های متال هالید و بخار سدیم پر فشارهم شرایطی مشابه لامپ های بخار سدیم کم فشار دارند ، با این تفاوت که در اینجا به جای یک گاز ، از چند گاز متفاوت با طیف نور خروجی متفاوت استفاده می شود.در نتیجه این لامپ ها علاوه بر دارا بودن بازده نور مناسب دارای CRI بالاتری نیز هستند.

منحنی اسپکتروم لامپ متال هالاید (Metal Halide) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ متال هالاید (Metal Halide) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ بخار سدیم پرفشار (HPS) (High Pressure Sodium) (مربوط به CRI)

منحنی اسپکتروم لامپ بخار سدیم پرفشار (HPS) (High Pressure Sodium) (مربوط به CRI)

CRI در لامپ های IEFL  و LVD ها:

این لامپ ها که در واقع نوع القای مغناطیسی لامپ های دیگر هستند ، در عمل تفاوت چندانی با اصل لامپ ندارند ، الا این که در این لامپ ها به دلیل عمر بالای آنها ، استفاده از مواد فلورسنت با کیفیت تر و یا گازهای متناسب مقرون به صرفه تر بوده و این عامل باعث بهبود کیفیت نور خروجی می گردد.

مقایسه اسپکتروم لامپ های مختلف (مربوط به CRI)

مقایسه اسپکتروم لامپ های مختلف (مربوط به CRI)

جدول اندیس نمود رنگ برای منابع نوری مختلف :

اندیس نمود رنگ CRI
دمای رنگ نور(CCT)(K)
نوع منبع نور

~5

1800

بخار سدیم کم فشار (LPS/SOX)

17

6410

بخار جیوه شفاف

24

2100

بخار سدیم کم فشار (HPS/SON)

49

3600

بخار جیوه پوشش داده شده

51

2940

فلورسنت سفید گرم هالوفسفات

64

4230

فلورسنت سفید سرد هالوفسفات

73

2940

فلورسنت سفید گرم سه فسفره

76

6430

فلورسنت سرد(نور روز) هالوفسفات

82

2700

بار سدیم مخصوص سفید “White” SON

85

4200

متال هالید کوارتز

89

4080

فلورسنت سفید سرد سه فسفره

96

5400

متال هالید سرامیکی

100

3200

لامپ التهابی/لامپ هالوژن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آموزش نرم افزار محاسبه گر واحدهای نوری :

بسم الله النور، بسم الله النور النور

آموزش نرم افزار محاسبه گر واحدهای نوری :

معرفی نرم افزار :

این نرم افزار به منظور تسهیل عملیات محاسبه واحدهای مهندسی روشنایی برنامه نویسی شده است.در این نرم افزار سعی شده است که شیوه  ورود اطلاعات و دریافت نتایج به ساده ترین شکل ممکن انجام پذیرد.عمیلات برنامه نویسی این نرم افزار به سال 1388 بر می گردد، که در حال حاضر به منظور استفاده رایگان متخصصین داخلی و خارجی برای دانلود قرار داده شده است.

از قابلیت های این نرم افزار می توان به :

– تبدیل واحد های نوری ( لومن ، لوکس ، کاندلا و فوت کاندلا) به یکدیگر.

– محاسبه و نمایش رنگ مخصوص برای هر طول موج از نورمرئی.

– محاسبه و نمایش رنگ مخصوص به دمای رنگ جسم سیاه بر اساس دو استاندارد 2 درجه و 10 درجه.

– محاسبه و نمایش نزدیک ترین رنگ نور مرئی ممکن و یا نزدیک ترین دمای رنگ ممکن به یک رنگ خاص.

در صورت تمایل می توانید خواسته های خود را از این نرم افزار و پیشنهادات خود را به گروه اعلام نمایید.

همچنین در صورت استقبال عمومی ، قابلیت های بیشتری به این نرم افزار اضافه خواهد شد.

شکل ظاهری نرم افزار:

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نرم افزار فوق از سه بخش به صورت تب استفاده می نماید:

– بخش اول : که محاسبه گر واحد روشنایی می باشد ، در این بخش می توانید زبان کلی نرم افزار را به راحتی به فارسی یا انگلیسی تغییر دهید.

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نکته : متخصصین محترم می توانند ما را در ترجمه این نرم افزار به زبان های دیگر یاری نمایند.در این صورت نام مترجم در نرم افزار ذکر خواهد شد.

در توضیح این بخش باید گفت که این بخش دارای دو منوی کشویی برای تعیین واحد های نور پایه (ورودی) و نتیجه می باشد . با تعیین هر کدام از این موارد ورودی های اطلاعاتی در زیر آن فعال یا غیر فعال می شوند . به عنوان مثال ، در صورت انتخاب واحد کندلا ، قسمتی برای تعیین زاویه نور خروجی فعال می گردد . همچنین یک قسمت برای ورود مقدار پایه در نظر گرفته شده است که با تعیین آن مقدار خروجی تعیین می گردد.

دکمه جابجایی واحد های خروجی و ورودی : با فشردن این دکمه ، مقدار واحد های ورودی و خروجی تعویض می شود.

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

دکمه جابجایی مقادیر نتیجه و پایه : با فشردن این دکمه مقدار خروجی به عنوان مقدار ورودی قرار می گیرد.

5

-بخش دوم: شامل سه قسمت برای محاسبه رنگ می باشد.در قسمت بالا می توانید رنگ را به صورت RGB وارد نمایید ، در این صورت رنگ نهایی در سمت راست نمایش داده خواهد شد.همچنین دو پالت رنگ در زیر نمایش داده می شوند که با کلیک بر روی هر کدام می توان نزدیک ترین رنگ را به این رنگ بدست آورد (نزدیک ترین رنگ مرئی در بالا ، و نزدیک ترین دمای نور در پایین) در این صورت ، مقدار RGB به نزدیک ترین رنگ تغییر خواهد کرد . همین طور در دو قسمت پایین با کلیک بر دکمه رادیویی کنار هر آیتم می توانید تغییراتی بر روی آنها انجام نموده و نتیجه نهایی را مشاهده کنید (به صورت RGB و رنگ).

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

-بخش سوم: نمایش دهنده سایت گروه می باشد ، در این قسمت می توانید سایت گروه را مشاهده نمایید.البته برای مشاهده بهتر سایت می توانید از مرورگرهای روز دنیا استفاده نمایید.

معرفی منوهای نرم افزار :

در بالای نرم افزار یک منوی اصلی وجود دارد که شامل دو آیتم کلی می باشد :

– Edit (ویرایش) : در زیر منوی این آیتم می توانید مقدار نهایی را کپی کرده و یا مقدار موجود در کلیپبورد را در قسمت ورودی بازخوانی نمایید.

نکته : در قسمت پایین نرم افزار بخشی تعبیه شده است که توضیحاتی را در مورد قسمت انتخابی شما در نرم افزار نمایش می دهد.

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نرم افزار مبدل واحدهای نوری

نمونه ای از طراحی نورپردازی به وسیله طیف نور سفید گرم که اثر روانشناسی خاصی دارد.

روانشناسی طیف نور سفید

روانشناسی رنگ سفید

نور سفید ، صداقت بی آلایش

نور سفید نشان گر بی آلایشی است.سپید رنگی است که کمتر از هر رنگ نور دیگری تحت تاثیر فیلتراسیون و تغییر فرم قرار گرفته است (مراد بعد روانی است).سپید نماینده صلح ، معنویت ، آزادی و وسعت است.اعمال رنگ سفید بر یک المان می تواند به آن روح آزادی و آزادگی را تزریق نماید.سفید در واقع متشکل از تمام رنگ ها ، یا حداقل رنگ های مکمل است.لذا دارای مفهوم هم رنگی ، وجودت و پرهیز از تفرقه است.

در حالت کلی نور سپید را به سه دسته تقسیم می کنند:

طیف رنگ و محدوده نور سفید

طیف رنگ و محدوده نور سفید

– سپید سرد : که به واقع سپیدی است که دارای طیف نور سرد بیشتری است.البته نباید دمای رنگ نور را با سردی و گرمی نور اشتباه گرفت ، چرا که گرما و سرمای نور تنها نشان دهنده بعد روانی آن است.سپید سرد درخشش بیشتری را القاء می کند و از دور بیشتر دیده می شود.سپید سرد بیشتر به رنگ نور ستارگان و ماه نزدیک است ، لذا بیشتر از هر رنگی در تولید افکت سقف و کف ستاره مورد استفاده قرار می گیرد.سپید سرد را جوانان بیشتر می پسندند. در چراغ های مه شکن از آن استفاده می کنند و نور لامپ های زنون دارای این طیف رنگ می باشد.رنگ سفید سرد در مهندسی روشنایی نقش یک سرد کننده روانی و القاء کننده حس سرما را ایفا می کند.در طب سنتی نیز تکید می شود که فردی که دارای مزاج گرم می باشد بیشتر در معرض این طیف از طیف سپید قرار بگیرد.در فصول گرم نیز استفاده از این نور در روشنایی محیط توصیه می شود.این طیف از نور سپید دارای دمای رنگی بیشتر از 6700 درجه کلوین است.استفاده از این طیف رنگ نور در روشنایی فروشگاه ها باعث می شود اجسام دارای رنگ سرد جلای بیشتری پیدا کنند.

نمونه طراحی نورپردازی به وسیه نور سفید سرد و نور آبی

نمونه طراحی نورپردازی به وسیه نور سفید سرد و نور آبی

-سپید خالص و نور روز : که بیان کننده رنگ نور سفید متعادل است.این طیف از سفید در حوالی دمای رنگ 6700 درجه کلوین واقع شده است.تعادل این رنگ از سفید استفاده از آن را برای روشنایی مکان های عمومی (که از هر قشر جامعه در آن حضور دارند) ، نورپردازی با مفاهیم آزادی ، یک رنگی و مفاهیم مشابه و فروشگاه های عمومی مناسب می کند.

-سپید گرم : که بیان کننده نور سفیدی است که دارای مقادیری از رنگ قرمز و کمی سبز می باشد،همانند نور ناشی از چراغ های جلوی اکثر اتومبیل ها یا نور یک شمع.سپید گرم در نورپردازی استفاده بسیار زیادی دارد.این رنگ از نور سپید باعث ایجاد جلوه ای طلاگونه در تقابل با رنگ های سرد می شود.سپید گرم گرمایی متعادل و دلنشین را ایجاد می کند که به وسیله اکثر مخاطبان قابل پذیرش باشد.سپید گرم در مهندسی روشنایی برای افزایش گرمای روانی مورد استفاده قرار می گیرد.این رنگ از نور برای کسانی که دارای طبع سرد هستند ، یا در زمستان ها توصیه می شود.استفاده از این رنگ در روشنایی باعث ایجاد حس شکوه و قدمت می گردد.دمای رنگ این نور زیر 6700 درجه کلوین است.

روشنایی توسط نور سفید گرم

روشنایی توسط نور سفید گرم

نمونه ای از طراحی نورپردازی به وسیله طیف نور سفید گرم که اثر روانشناسی خاصی دارد.

نمونه ای از طراحی نورپردازی به وسیله طیف نور سفید گرم

مقایسه دمای رنگ نور سه منبع نور رایج 550 کلوین-3500 کلوین-2700 کاوین

دمای رنگ نور یا CCT

دمای رنگ نور یا CCT

همانطور که قبلا در مباحث مربوط به CRI گفته بودیم ، منابع نوری متفاوت ساخته دست بشر را با منبع نور طبیعی هستی ، یعنی خورشید می سنجند. حتما می دانید که در دنیای طبیعت ، ستارگانی که از خود نور سفید ساطع می کنند ، با رسیدن به یک دمای خاص ، نوری با رنگ خاص تولید می کنند.به عنوان مثال یک کوتوله سرخ ، به علت وجود دمای پایین ، تولید نور قرمز می نماید.از آن طرف کوآزار ها و ستارگان غول آسا،از خود نوری با طیف نوری آبی ساطع می نمایند.برای درک بهتر این مطلب ، بهتر است مثالی ملموس تر بزنیم. هنگامی که یک جسم تیره (که به خودی خود نوری ساطع نمی نماید) ، به یک دمای خاص برسد ، از خود نور ساطع می نماید.مثلا یک آهن داغ بر روی شعله ، رنگی قرمز رنگ به خود می گیرد.با بالا بردن دما،رنگ این جسم به رنگی زرد رنگ تغییر می نماید.با افزایش این دما (مثل دمای یک لامپ هالوژن) ، این نور به سفید متمایل می شود ، با بالاتر بردن این دما (مثل ستارگان غول آسا) این رنگ به رنگ آبی متمایل می شود.

نمودار دمای رنگ نور

نمودار دمای رنگ نور

تفاوت دمای رنگ نور ، با گرمای رنگ در معماری و نقاشی:

CCT که به واقع ، مخفف کلمه Correlated Color Temperature است.این مقدار بر اساس درجه کلوین (Kelvin) محاسبه می شود.این عدد بیانگر مشخصه دمایی یک منبع نور است.چرا که انسان های متفاوت ، تمایلاتی متفاوت به رنگ های متفاوت دارند.مثلا کسی که طبع سرد دارد ، در یک اتاق با دمای رنگ نور پایین احساس بهتری خواهد داشت.البته باید توجه داشته باشید ، که مفهوم دمای رنگ نور ، کاملا متفاوت با گرمای رنگ در نقاشی و معماری دارند.در معماری و نقاشی ، رنگ های طیف قرمز به عنوان رنگ گرم (به دلیل تشابه به آتش) و رنگ های طیف آبی به عنوان رنگ سرد (به دلیل شباهت به آب و آسمان) شناخته می شوند ، ولی در اینجا معیار تعیین دمای رنگ نور ، شباهت آن به یک جسم سیاه نورافشان است ، که در اینجا اجسام سرد (مثل آهن گداخته) دارای طیف قرمز ، و اجسام گرم (همچون ستارگان غول آسا) دارای طیف آبی رنگ هستند.

شیوه محاسبه دمای رنگ نور منابع نوری متفاوت:

در مقالات دیگر توضیح دادیم که در منابع نور مصنوعی ، روش های مختلفی برای تولید نور وجود دارد ، به عنوان مثال ، در منابع نوری التهابی ، این نور با التهاب یک جسم ایجاد می شود (مانند آن چه در ستارگان رخ می دهد) ، لذا دمای نور این منابع ، به واقع دمای جسم ساطع کننده نور است.در نقطه مقابل ، منابع نور سفیدی را داریم که به جای تولید نور با اعمال گرما ، از روش هایی همچون تخلیه الکتریکی استفاده می نمایند.در این منابع ، برای محاسبه دمای رنگ نور (CCT) ، نزدیک ترین رنگ از منابع نوری التهابی به آنها را پیدا نموده ، و دمای آن را به عنوان دمای رنگ نور انتخاب می نمایند.

نکته : برای محاسبه این مقداریا آشنایی با دمای رنگ نور،می توانید از نرم افزار مدل واحد های روشنایی ، ساخت معماری نور کهربا استفاده نمایید.

 

جدول مقایسه مقادیر دمای رنگ نور منابع نوری مختلف

مقایسه دمای رنگ نور سه منبع نور رایج 550 کلوین-3500 کلوین-2700 کاوین

مقایسه دمای رنگ نور سه منبع نور رایج
550 کلوین-3500 کلوین-2700 کاوین

دمای رنگ نور

منبع نور

1,700 K شعله کبریت
1,850 K شعله شمع ، طلوع و غروب خورشید
2,700–3,300 K لامپ التهابی
3,000 K لامپ فلورسنت فشرده سفید ملایم
3,200 K لامپ های مخصوص استودیو
3,350 K لامپ های CP استودیو
4,100–4,150 K نور مهتاب ، لامپ زنون
5,000 K نور افقی خورشید
5,000 K لامپ فلورسنت/فلورسنت فشرده ، نور روز
5,500–6,000 K نور عمودی خورشید ، فلاش الکترونیکی
6,500 K نور روز
6,500–9,300 K صفحه های LCD و لامپ CRT