نوشته‌ها

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی سفید در زمان نور کامل ماه

طراحی نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید سال 2010

طراحی نورپردازی مسجد شیخ زاید متخب مسابقات طراحی نورپردازی سال 2010

برگزار کنندگان جوایز 27 مین دوره مسابقات بین المللی طراحی نورپردازی IALD اعلام کردند :

شرکت Speirs & Major سومین جایزه نورافشانی متوالی را از آن خود کرد.

23 پروژه از 12 کشور جوایز 27 امین دوره مسابقات سالیانه بین المللی طراحی نورپردازی (IALD) را در گردهمایی 13 ام می در هتل رونسانس لاس وگاس ، نوادای امریکا دریافت کردند.از این 23 پروژه ، 3 پروژه تقدیرنامه ، 12 پروژه جایزه شایستگی و 8 پروژه جایزه برتری را دریافت کردند.

برنده ای که بیشترین امتیاز را در تمامی گروه ها داشته باشد، علاوه بر دریافت نشان فوق العاده برای طراحی نورپردازی خود ، نشان “نورافشانی” را نیز برای برتری طرح نورپردازی خود دریافت می نماید.شرکت طراحی نورپردازی Speirs & Major این افتخار را سومین بار پیاپی به دست آورد.این بار این جایزه توسط آقای جوناتان اسپرز Johnathan Speirs برای طراحی نورپردازی خارجی مسجد شیخ زاید بن سلطان آل نهیان ابوظبی امارات دریافت شد.

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی
منبع

دیان مک ناب رودریگز Diane McNabb Rodriguez ، از اعضای IALD و رئیس مسابقات بین المللی طراحی نورپردازی IALD تحت تاثیر برندگان این دوره گفت : “امسال IALD در جواب فراخوان دریافت آثار ،بیش از 200 پروژه هیجان انگیز و امیدبخش دریافتی داشت. تعداد محدود برندگان گواه این است که داوران مسابقات ، امسال وظیفه سنگینی برای جداسازی معدود برندگان را از این حجم پروژه های ثبت شده داشتند و این تعداد شرکت کننده استاندارد کیفی در طراحی نورپردازی را به سطح جدیدی ارتقاء داد.

همانطور که گفته شد ، پروژه دریافت کننده جایزه نورافشانی بیشترین امتیاز را از دواران دریافت کرده است. برنده این جایزه در ابتدا خبر ندارد که این جایزه را دریافت می کند و این موضوع را هنگام حضور در جشن بعد از ظهر اهدای جوایز متوجه خواهد شد. هیجان در حاضرین دعوت شده به جلسه مشخص بود. این گردهمایی کمک موثری به افزایش بار علمی موسسه  آموزشی IALD بود.
پذیرنده جایزه نورافشانی در طراحی نورپردازی آاقای جاناتان اسپرز از شرکت Speirs & Major برای طراحی نورپردازی خارجی مسجد شیخ زاید بن سلطان آل نهیان در ابوظبی بود.

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی

نورپردازی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی
منبع

مسجد ابوظبی سومین مسجد بزرگ دنیا و دارای بزرگترین گنبد در بین مساجد دنیا است که در طراحی آن در مقایسه ساختمان های مذهبی دیگر ، اهمیت سمبلیک خاصی به نور داده شده است.نورپردازی داخلی به گونه ای است که منابع نوری درون تار و پود بنا به گونه ای مخفی شده اند که قابل رویت نیستند. برجسته ترین بخش نورپردازی،نورپردازی بیرونی بنا است که بر اساس تقویم قمری اسلامی جذر و مد می کند ، و تغییرات شدت نور ماه تاثیر اساسی بر روی مفاهیم نورپردازی گذاشته است ،که در نتیجه نورپردازی رفته رفته در طول دوره 28 روزه ماه قمری تغییر می کند. آقای جاناتان اسپرز  Jonathan Speirs ،مدیر این گونه شرح می دهد :

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی آبی در زمان کاهش نور ماه

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی آبی در زمان کاهش نور ماه
منبع

“ما قصد داشتیم که کاری کنیم که همان طوری که ماه باعث جذر و مد می شود ، بر روی بنا نیز تاثیر بگذارد . ایده آن بود که بنا در هنگام ماه کامل به رنگ سفید روشن شود ، و وقتی روشنی ماه رفته رفته طی دوره 28 روزه خود کاهش می یابد، نورپردازی رفته رفته آبی تر و تیره تر شود.آن چنان که در چهاردهمین شب (پس از ماه کامل)  مسجد با آبی مطلق نورپردازی شده باشد.”

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی سفید در زمان نور کامل ماه

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی سفید در زمان نور کامل ماه
منبع

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی آبی روشن در زمان ماه نیمه کامل

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی-نورپردازی آبی روشن در زمان ماه نیمه کامل
منبع

ترجمه آزاد از اطلاعیه های انجمن بین المللی طراحان نورپردازی IALD که متاسفانه به دلیل گذر زمان و حذف اطلاعیه های سال 2010 برخی از آن ها از سطح نت یافته و ترجمه شد. لذا به دلیل عدم پاسخ مسئولین انجمن بین المللی طراحان نورپردازی IALD به درخواست بنده بعضی اطلاعات در اختیار بنده نبوده و ترجمه نگشته است

نظر نویسنده :

همان طور که در مقاله ای دیگر در خصوص نورپردازی مسجد گفتیم ، مساجد نماد رهایی از تجمل گرایی هستند و نمی بایست معماری مساجد دچار خودنمایی شود که متاسفانه پس از ظهور بنی امیه رسم ناپسند تجمل گرایی برای مساجد پایه گذاری شد.

تیم طراحی نورپردازی Speirs + Major به عنوان یک طراح نورپردازی غربی وظیفه طراحی نورپردازی این مسجد را به عهده می گیرد. این شرکت که در جزیره انگلستان ساکن است بر خلاف معمار و کارفرمای این مسجد توجه بیشتری به مفاهیم اسلامی داشته است تا تجمل گرایی.همان طور که اشاره شد در نورپردازی این مسجد از طیف ثابت سفید تا آبی استفاده شده است که بنا به شدت نور ماه شدت و رنگ آن تغییر می کند. نکته ای که اشاره نشد وجود یک طرح زیبای ابر مانند متحرک در نورپردازی است که به صورت تابشی برای روی نما نقش می بندد.

نورپردازی آبی روشن به شکل ابر بر روی مسجد شیخ زاید

نورپردازی آبی روشن به شکل ابر بر روی مسجد شیخ زاید
منبع

وجود این نقش و نقوش به بنا ساختاری آسمانی و رو به اوج می دهد و ظاهر نما را چون کاغذ ابر و باد می آراید.در کنار این زیبایی و طرح ها می بایست به تضاد زیبای بین رنگ های سرد در بیرون مسجد و گرم در داخل مسجد اشاره کرد.این تفاوت گرما در رنگ ها باعث می شود که نمای بیرونی مسجد همچون آسمان ها آرام و رو به اوج باشد و داخل مسجد مانند یک منزل امن باشد در مقابل تمام خطرات دنیا که شما را ترقیب می کند پس از درک حس آرامش به سمت امنیت گام بردارید.

کنتراست بین نورپردازی آبی روشن بیرون و روشنایی گرم داخل مسجد شیخ زاید

کنتراست بین نورپردازی آبی روشن بیرون و روشنایی گرم داخل مسجد شیخ زاید
منبع

ار نکات دیگر نورپردازی این مسجد می توان به اجرای تکنیک نورپردازی 3D Mapping بر روی نما اشاره کرد. این نورپردازی که پس از اجرای نورپردازی منتخب اجرا شده است ، باعث تبدیل نمای مسجد به یک انیمیشن پویا گردیده . اگر چه این نورپردازی به جذابیت مسجد می افزاید و با خودنمایی مسجد و سازندگان آن سازگار است ، لیکن کاملا در تضاد با ساده گرایی مطلوب مسجد و روح معنوی عبادت است.

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی

مقایسه طراحی نورپردازی کنیسه میدان لینکلن و مسجد شیخ زاید

چند روز پیش ترجمه ای از مقاله انتخاب نورپردازی کنیسه میدان لینکلن به عنوان طراحی نورپردازی منتخب سال 2016 منتشر شد که لازم دانستیم یک مقایسه طراحی نورپردازی با طراحی نورپردازی منتخب سال 2010 ، مسجد شیخ زاید ابوظبی را ارائه دهیم.

مکان های مذهبی نماد اعتقادات یک ملت هستند و می بایست نورپردازی آن ها نیز مطابق با اعتقادات ملت باشد.در مقایسه این دو طراحی نورپردازی نکات جالبی به دست می آید. شاید از دید انجمن بین المللی طراحان نورپردازی که آشنایی با دین اسلام ندارد،این نورپردازی به عنوان یک مکان مذهبی، زیبا باشد. لیکن می بینیم که نورپردازی کنیسه میدان لینکلن که اخیرا جایزه طراحی نورپردازی را کسب کرده است ، طراحی بسیار مطابق تری با مذهب و اعتقادات ادیان ابراهیمی است.

مسجد در اسلام نماد هم اندیشی و عبادت جمعی برای رسیدن به خداوند یکتا است. در مساجد اسلامی می بایست معماری نماینده سادگی باشد و کمتر ذهن را به مادیات مشغول نماید ، طوری که ذهن مخاطب کمتر درگیر دل بستگی های دنیا باشد، همانند چیزی که در مساجد صدر اسلام می دیدیم. با تسلط پادشاهانی چون معاویه بر مسلمانان ، طراحی مساجد به سمت شکوه و جبروت پیش رفت و مساجد به جای این که نماینده پرهیز از تجملات باشند تبدیل به نماینده ثروت خلفا شدند.

نورپردازی ستون های مسجد شیخ زاید - سر ستون های طلایی رنگ

نورپردازی ستون های مسجد شیخ زاید – سر ستون های طلایی رنگ منبع

مسجد شیخ زاید هم بیشتر از این که نماد تفکر اسلامی باشد نماینده ثروت و بلندپروازی اعراب خلیج فارس است. مسجد کاملا تجمل گرایانه طراحی شده و فاقد روح اسلام و تمایل به معنویت است. تزئینات داخلی مسجد به خوبی گواه این امر است.

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی منبع

شرکت طراحی نورپردازی Speirs+Magor به عنوان یک شرکت موفق طراحی نورپردازی در سطح بین المللی و صاحب عناوین منتخب بسیار طراحی نورپردازی این مسجد را به عهده گرفته بود. وظیفه این شرکت،طراحی نورپردازی متناسب با طراحی خود بنا و خواست کارفرما بوده است ، و نمی توان از این شرکت انگلیسی انتظار یک طراحی نورپردازی مطابق با اصول اسلامی را داشت. این طراحی نورپردازی در سال 2010 موفق به کسب جایزه طراحی نورپردازی برتر می شود،چرا که  3D Mapping یک تکنیک جدید در نورپردازی بوده و توانسته بود این بنای پر زرق و برق را همان طور پر زرق و برق بنمایاند، آن قدر که با دیدن نورپردازی مسجد به یاد داستان های هزار و یک شب و علاءالدین می افتیم.

نورپردازی مسجد شیخ زاید که انسان را به یاد داستان های هزار و یک شب می اندازد.

نورپردازی مسجد شیخ زاید که انسان را به یاد داستان های هزار و یک شب می اندازد. منبع

در کنار نورپردازی این مسجد می توان نورپردازی کنیسه میدان لینکلن را مثال زد. یهودی ها از نظر دیدگاه دینی شبیه ترین دیدگاه را به اسلام دارند. در این کنیسه می توان صرفا یک بنای ساده با متریال و معماری مدرن دید. اگر چه این سبک معماری هماهنگ با معماری سنتی یهود نیست ، لیکن این دیدگاه مدرن به معماری ،کاربری را به خوبی در نظر گرفته است. محیط ساده و بی آلایش است ، و طراحی نورپردازی برخلاف طراحی نورپردازی مسجد شیخ زاید با هدف بهبود کاربری محیط صورت گرفته است. نورهای ساده و تک رنگ که سعی کرده اند محیط داخلی بنا را از دید اغیار محافظت کنند (یهودی ها غیر بنی اسرائیل را شایسته گرویدن به یهودیت نمی دانند و خود را پسر خدا می خوانند.)

نورپردازی نمای بیرونی کنیسه میدان لینکولن--نورپردازی منتخب کنیسه میدان لینکلن

نورپردازی نمای بیرونی کنیسه میدان لینکولن-منبع

بر خلاف طراحی نورپردازی مسجد شیخ زاید ، این جا سعی شده از تعداد محدودی رنگ استفاده شود. شاید دلیل این بوده که نورپردازی دارای ثبات دیده شود و تفکر یهود فاقد رنگ پذیری و دگرگونی شدید دیده شود. همین طور نورپردازی عموما ساده و فاقد آشفتگی است تا ذهن عبادت کنندگان را آسوده نگه دارد. همین سادگی، ثبات و حجم کافی نور باعث شده است که بنا با شکوه تر دیده شود.

نورپردازی دیوارهای داخلی کنیسه میدان لینکولن-طراحی نورپردازی منتخب کنیسه میدان لینکلن

نورپردازی دیوارهای داخلی کنیسه میدان لینکولن منبع

از زیبایی های این طراحی نورپردازی می توان به تاثیر مفاهیم یهود بر نورپردازی اشاره کرد. نورپرداز دقت کرده که تعداد چراغ های سقفی برابر با تعداد دستورات تورات (613 دستور) باشد و این توجه قابل تقدیر است

روشنایی نمای داخلی-طراحی نورپردازی منتخب کنیسه میدان لینکلن

روشنایی فضای داخلی کنیسه میدان لینکولن-613 عدد چراغ سقفی نماد 613 دستور تورات منبع

در پایان فقط می توان اظهار تاسف کرد که چرا مسجد به عنوان نماد اسلام -که نماینده پرهیز از تجملات و ساده زیستی است- تبدیل به یک بنا جهت خودنمایی شده است ، لیکن یک کنیسه در یک کشور غیر یهودی با تفکر سادگی و شکوه ساخته و نورپردازی شده است. امیذواریم که مسلمانان رفته رفته به اصل بازگشته و تکنولوژی را در خدمت مفاهیم اسلام بگیرند ، نه اسلام را در خدمت نمایش تکنولوژی.