دمای رنگ نور یا CCT

همانطور که قبلا در مباحث مربوط به CRI گفته بودیم ، منابع نوری متفاوت ساخته دست بشر را با منبع نور طبیعی هستی ، یعنی خورشید می سنجند. حتما می دانید که در دنیای طبیعت ، ستارگانی که از خود نور سفید ساطع می کنند ، با رسیدن به یک دمای خاص ، نوری با رنگ خاص تولید می کنند.به عنوان مثال یک کوتوله سرخ ، به علت وجود دمای پایین ، تولید نور قرمز می نماید.از آن طرف کوآزار ها و ستارگان غول آسا،از خود نوری با طیف نوری آبی ساطع می نمایند.برای درک بهتر این مطلب ، بهتر است مثالی ملموس تر بزنیم. هنگامی که یک جسم تیره (که به خودی خود نوری ساطع نمی نماید) ، به یک دمای خاص برسد ، از خود نور ساطع می نماید.مثلا یک آهن داغ بر روی شعله ، رنگی قرمز رنگ به خود می گیرد.با بالا بردن دما،رنگ این جسم به رنگی زرد رنگ تغییر می نماید.با افزایش این دما (مثل دمای یک لامپ هالوژن) ، این نور به سفید متمایل می شود ، با بالاتر بردن این دما (مثل ستارگان غول آسا) این رنگ به رنگ آبی متمایل می شود.

نمودار دمای رنگ نور

تفاوت دمای رنگ نور ، با گرمای رنگ در معماری و نقاشی:

CCT که به واقع ، مخفف کلمه Correlated Color Temperature است.این مقدار بر اساس درجه کلوین (Kelvin) محاسبه می شود.این عدد بیانگر مشخصه دمایی یک منبع نور است.چرا که انسان های متفاوت ، تمایلاتی متفاوت به رنگ های متفاوت دارند.مثلا کسی که طبع سرد دارد ، در یک اتاق با دمای رنگ نور پایین احساس بهتری خواهد داشت.البته باید توجه داشته باشید ، که مفهوم دمای رنگ نور ، کاملا متفاوت با گرمای رنگ در نقاشی و معماری دارند.در معماری و نقاشی ، رنگ های طیف قرمز به عنوان رنگ گرم (به دلیل تشابه به آتش) و رنگ های طیف آبی به عنوان رنگ سرد (به دلیل شباهت به آب و آسمان) شناخته می شوند ، ولی در اینجا معیار تعیین دمای رنگ نور ، شباهت آن به یک جسم سیاه نورافشان است ، که در اینجا اجسام سرد (مثل آهن گداخته) دارای طیف قرمز ، و اجسام گرم (همچون ستارگان غول آسا) دارای طیف آبی رنگ هستند.

شیوه محاسبه دمای رنگ نور منابع نوری متفاوت:

در مقالات دیگر توضیح دادیم که در منابع نور مصنوعی ، روش های مختلفی برای تولید نور وجود دارد ، به عنوان مثال ، در منابع نوری التهابی ، این نور با التهاب یک جسم ایجاد می شود (مانند آن چه در ستارگان رخ می دهد) ، لذا دمای نور این منابع ، به واقع دمای جسم ساطع کننده نور است.در نقطه مقابل ، منابع نور سفیدی را داریم که به جای تولید نور با اعمال گرما ، از روش هایی همچون تخلیه الکتریکی استفاده می نمایند.در این منابع ، برای محاسبه دمای رنگ نور (CCT) ، نزدیک ترین رنگ از منابع نوری التهابی به آنها را پیدا نموده ، و دمای آن را به عنوان دمای رنگ نور انتخاب می نمایند.

نکته : برای محاسبه این مقداریا آشنایی با دمای رنگ نور،می توانید از نرم افزار مدل واحد های روشنایی ، ساخت معماری نور کهربا استفاده نمایید.

جدول مقایسه مقادیر دمای رنگ نور منابع نوری مختلف

مقایسه دمای رنگ نور سه منبع نور رایج
550 کلوین-3500 کلوین-2700 کاوین