نوشته‌ها

نورپردازی بناهای مذهبی

church

دیوید هولمز نزدیک به دوسال را صرف بازدید از مکان های مذهبی نظیر کنیسه ها ، کلیساها و مساجد مختلف کرد . عبادتگاه در یک بنا به یک مکان خاص گفته می شود که مردم در آن جمع می شوند و به اقامه نماز می پردازند . از آنجاییکه بسیاری از این تجمعات در روز یا در شب صورت می گیرد یک سیستم روشنایی مورد نیاز است .

از دیدگاه وی نورپردازی در عبادتگاه ها چهار هدف دارد : اول باعث می شود شرکت کنندگان در فعالیت های مذهبی آنچه انجام میدهند را ببینند . دوم جهت ایمنی افراد در داخل ساختمان . سوم برای ایجاد یک جلوه خوب بصری و چهارم برای کمک به برگزاری جماعت .

انواع لامپ : نکته ای که در انتخاب لامپ باید مورد توجه قرار گیرد عمر بسیار طولانی و مصرف انرژی مناسب است که موجب نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری گردد .

ملاحظات نورپردازی : اگر اعضای یک جماعت تمایل به نشستن در یک منطقه خاص را دارند بهتر است از نور متمرکز برای روشن کردن آن ناحیه استفاده شود ، و یا اگر بخشی از مراسم یا خدمات با استفاده از نور روز بهتر به نظر می رسد باید از این نور برای روشنایی بهره گرفت . همینطور یکنواختی یک نماز یا منطقه عبادت را می توان با یک افکت نورپردازی خاص بوسیله یک پرژکتور اسپات لایت برطرف کرد .

عوامل نگهداری : عواملی که در تعمیر و نگهداری باید در نظر گرفته شوند اینست که اولا تاسیسات روشنایی پس از اولین بار روشن شدن شروع به خراب شدن میکنند ، دوم اینکه نور خروجی از لامپ ها با افزایش ساعت استفاده کاهش می یابد . سوم اینکه نور ساطع شده از لامپ ها با کثیف شدن آنها کاهش می یابد .

نورپردازی مپینگ سه بعدی 3D Mapping مسجد مجموعه تفریحاتی چالیدره مشهد.

خوب یا بد نورپردازی 3D Mapping مسجد مجموعه تفریحی چالیدره

“نور پردازی سه بعدی با تکنولوژی تری دی مپینگ بر روی اولین مسجد در ایران، این هفته بر روی مسجد شهر تفریحی و توریستی چالیدره مشهد اجرا شد،”

نورپردازی مپینگ سه بعدی 3D Mapping مسجد مجموعه تفریحاتی چالیدره مشهد.

نورپردازی مپینگ سه بعدی 3D Mapping مسجد مجموعه تفریحاتی چالیدره مشهد.

“این اولین بار است که در ایران این فناوری بر روی مسجد اجرا می شود، و دومین بار در خاورمیانه است. قبلا مورد اول اجرای تری دی مپینگ مسجد بر روی مسجد جامع ابوظبی اجرا شده بود.”
به نقل از کانال تلگرام “اخبار مشهد”

این جمله ای است که این روزها در شبکه های اجتماعی شاهد آن هستیم.اما آیا به واقع اجرای این نورپردازی برای چنین بنایی صحیح است؟ هر چند از این نورپردازی در حال حاضر چیزی غیر از یک تصویر ندیده ام. لیکن کلیت استفاده از مپینگ سه بعدی و این شیوه نورپردازی برای بنای مذهبی می تواند مورد بحث قرار گیرد.

مسجد نماینده همگرایی بندگان برای عبادت بهتر معبود است. اولین مسجد در زمان رسول الله صلی الله علیه و آله بنا شد و ساختمان مسجد بسیار ساده بود. مسجد از این جهت که می بایست وسیله تقرب به خدا و در تقابل حب دنیا باشد ، می بایست تا جای امکان از تجملات دور باشد. مساجد تا پیش از خلافت امویان اغلب ساده و بی آلایش بودند ، لیکن پس از به حکومت رسیدن معاویه ، معماری مساجد اموی و پس از آن عباسی رو به سمت خودنمایی و بزرگنمایی رفت و مصالح از مصالح ساده و بوم آورد به مصالح وارداتی و خاص تبدیل شدند. این روند به طوری پیش رفت که امروز مساجدی مثل مسجد شیخ زاید را شاهد هستیم که بیشتر شباهت به قصر دارند تا عبادتگاه. چشم را بیشتر به زیبایی ها سوق می دهد تا به سمت سجده گاه.ذهن را بیشتر در فضا پرواز می دهد تا در پی خدا.

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زایید-طراحی نورپردازی داخلی

تجمل گرایی و برجسته نمایی فضای داخلی مسجد شیخ زاید-طراحی نورپردازی داخلی. منبع

نورپردازی هم به عنوان یک از عناصر معماری می تواند در خدمت مفهوم باشد. شرکت معتبر طراحی نورپردازی Speirs & Major با تمام غربی بودن در ابتدا نورپردازی مسجد شیخ زاید را در عین متجمل بودن مسجد با  طیف متغیر سفید تا آبی و به صورت ساده انجام داد و طرح نورپردازی منتخب سال 2010 شد. همین طور می بینیم که طراحی نورپردازی کنیسه میدان لینکلن با یک سری منبع نوری ساده و تنها در طیف سفید طرح نورپردازی منتخب سال 2016 می شود.

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی

نورپردازی منتخب مسجد شیخ زاید ابوظبی
منبع

نورپردازی نمای بیرونی کنیسه میدان لینکولن-پنج روبان-نماد پنج دفتر تورات-نورپردازی منتخب کنیسه میدان لینکلن

نورپردازی نمای بیرونی کنیسه میدان لینکولن-پنج روبان-نماد پنج دفتر تورات
منبع

به بیان دیگر در این مچموعه تفریحی ، هدف می شود جذب مخاطب ، و مسجد می شود وسیله جلب مخاطب ، که با نورپردازی مدرن و کمتر دیده شده خود مخاطب را به مجموعه جذب کند. هدف جذب مخاطب می شود و مسجد وسیله ، در صورتی که مسجد می بایست هدفی باشد برای مراجعه و وسیله ای شود برای رسیدن جمعی از انسان ها به معنویات.این جا است که مشخص می شود نورپردازی اجرا شده در خدمت ماهیت مسجد بوده ، یا مسجد در خدمت هدف نورپردازی.

به عنوان یک طراحی نورپردازی جایگزین می شد برای این مجوعه یک مجموعه طراحی صحیح و متناسب درنظر گرفت. مسجد می توانست با طیف رنگی سفید تا آبی به صورت ساده و صرفا به عنوان شناساندن عبادتگاه به رهگذران نورپردازی شود. در عوض برای جلب مخاطب و شناساندن مجموعه برای جذب گردشگر می شد مثلا کشتی تفریحی را نورپردازی مپینگ سه بعدی کرد. با این کار هم مخاطب شاهد یک نورپردازی  3D Mapping خاص و منحصر به فرد در سطح بین المللی بود ، هم مسجد می توانست دیده شود ، و هم ارزش معنوی یک عبادتگاه حفظ می شد. به عبارت دیگر با یک تغییر کوچک می شد نتیجه بهتری با حفظ شئونات مسجد داشت.