طبقه بندی منابع نوری مورد استفاده در نورپردازی و روشنایی بر حسب شکل خروجی نور

سلام

بالاخره امروز بعد از مدت زیادی فرصت پیدا کردم تا مطلبی بنویسم. همچنین مدت زیادی هست که قصد داشتم در مورد انواع منابع نوری بر حسب نوع نور خروجی مطلبی نوشته باشم.لذا شروع می کنیم.

1- منابع نوری نقطه ای  : Point Light Source

این منابع نور -که در واقع نوع ایده آل آن در طبیعت وجود ندارد ،  ولی ما برخی منابع نور را نقطه ای در نظر می گیریم- در اصل منابع نوری هستند که دارای حجم کوچکی نسبت به محیطی که برای نورپردازی یا روشنایی در آن مورد استفاده قرار می گیرند هستند.

نمونه بارز این نوع منابع نوری را می توان لامپ های التهابی دانست که سایز فیلامنت آن ها نسبت به محیط اطراف بسیار کوچک است و در اکثر جهات نور افشانی دارد.

یک نمونه جهت دار چنین نورهایی را نیز می توان یک عدد پاور ال ای دی Power LED دانست ، منتها پاور ال ای دی Power LED ها صرفا در یک جهت نوردهی دارند.

نمونه یک منبع نور نقطه ای در یک محیط فرضی

مشخصه منابع نوری نقطه ای در نورپردازی :

• سایه های خشن و مرزدار.
• رفلکشن های نقطه ای و قابل شناسایی
• خیرگی بسیار زیاد و ناراحت کننده (بسته به شار نوری و سایز خروجی نور)
• کوچک ترین هاله های نوری در مواد شفاف.
• وجود تعداد زیادی از این نقاط در محیط باعث ایجاد رفلکشن های زیاد می شود که در نورپردازی صحنه ها و روشنایی محیط های اجتماعی مطلوب نمی باشد.

2- منابع نوری خطی

این منابع نور مشابه منابع نوری نقطه ای هستند ، باین تفاوت که نور آن ها در یگ خط (صاف،شکسته یا منحنی) گسترده شده است. به عنوان نمونه می توان به لامپ های فلورسنت، تیوپ های نئون و نوارهای اس ام دی SMD LED Strip اشاره کرد. مشخصه این منابع نور – که در نورپردازی و روشنایی کاربرد زیادی دارند- عرض کوچک نسبی آن ها نسبت به طول آن ها است. کاربرد این منابع اکثرا در نورپردازی نورهای مخفی – روشنایی راهرو ها و ساین ها است.

نمونه یک منبع نور خطی در یک محیط فرضی

مشخصه منابع نوری خطی در نورپردازی :

•  ایجاد رفلکشن های مشخص و بارز.
• خیرگی نسبتا زیاد.
• وجود سایه های نرم و سایه نیم سایه های نسبی.
• هاله های نوری بزرگ تر نسبت به منابع نور نقطه ای.
• نامناسب بودن برای نورپردازی استودیو ها و صحنه ها به جز در موارد خاص.

3- منابع نوری مسطح

منابع نوری مسطح یکی از بهترین منابع نوری موجود در طبیعت هستند ، که در نورپردازی و روشنایی نیز کاربرد های فراوانی دارند.نمونه بارز یک منبع نور مسطح آسمان است.آسمان پرتو های طیف آبی و دارای طول موج پایین را جذب می کند و در محیط به صورت گسترده منتشر می کند.این نوع نورپردازی سایه ها را به حداقل می رسند و بینایی را بهبود می بخشد.همچنین می توان به منابع نوری مستقیم/غیر مستقیم Direct/Indirect و پنل های سقفی ال ای دی LED Panel Lights اشاره کرد.

هر چه سایز یک منبع نور مسطح بیشتر باشد ، خروجی نور آن نرم تر و منعطف تر است.البته باید ذکر کرد که عموما بازده یک منبع نور مسطح بسیار کمتر از یک منبع نور نقطه ای یا خطی است ، لیکن زیبایی حاصل از آن در نورپردازی صحنه و در روشنایی محیط های اجتماعی و مناطبق مسکونی قابل چشم پوشی نیست.

خیرگی این منابع نوری هم بسیار بسیار کمتر از دو نمونه پیشین است ، چرا که تمرکز نور در این منابع کمتر شده است.

نمونه یک منبع نور سطحی در یک محیط فرضی

نمونه یک منبع نور سطحی در یک محیط فرضی در ابعاد بزرگ تر و ارتفاع بالا

مشخصه منابع نوری سطی در نورپردازی و روشنایی :

•  ایجاد رفلکشن های مبهم و نامشخص
• کمترین میزان خیرگی در منابع نوری
• وجود سایه های نرم و سایه و نیم سایه.
• هاله های نوری به نسبت مبهم و غیر شفاف
• مناسب ترین نور برای نورپردازی استودیو ها و صحنه ها به جز در موارد خاص.

4- منابع نوری کروی

این منابع نور مشابه منابع نوری نقطه ای هستند ، با این تفاوت که نور آن ها در سطح بیشتری نسبت به محیط منتشر می شود.به عنوان نمونه طبیعی این منابع می شود به خورشید و ماه اشاره کرد. همین طور در منابع مصنوعی می توان به حباب های نوری مورد استفاده جهت نورپردازی فضای سبز اشاره کرد.

علت اهمیت منابع نوری کروی ، به ویژه در نورپردازی ، شباهت اون ها به طبیعت و کم بودن خیرگی آن ها نسبت به منابع نوری نقطه است.چیزی که در نورپردازی صحنه ، عکاسی ، طراحی فضای سبز و … پرکاربرد می باشد.

نمونه یک منبع نور کروی در یک محیط فرضی

مشخصه منابع نوری کروی در نورپردازی :

•  ایجاد رفلکشن های مشخص ولی کم انرژی
• خیرگی متوسط
• وجود سایه های نرم و سایه نیم سایه های نسبی.
• هاله های نوری بزرگ تر نسبت به منابع نور نقطه ای.
• مناسب بودن برای نورپردازی استودیو ها و صحنه ها.
• زیبا بودن منبع نور و امکان استفاده به عنوان یک المان در محیط

نکته : شبیه سازی های فوق بر اساس مدل رایانه ای توسط 60000 فوتون Photon انجام شده است ، لذا کیفیت پایین رندر ها به علت محدودیت نرم افزاری در تعداد فوتون ها است.